Podatkowy Kompas 2026: CIT, PIT, VAT oraz Kluczowe Zmiany w Prawie Podatkowym (Łeba)

DZIEŃ 1: Podatek od Towarów i Usług (VAT) w dobie cyfryzacji – KSeF, JPK

1. KSeF w Praktyce – Przełom w Transparentności Podatkowej i Zaawansowana Analiza Struktury FA(3)

• Architektura systemu i prewencja ryzyk – Moduł Certyfikatów i Uprawnień (MCU), modele uwierzytelniania (certyfikat kwalifikowany vs. token autoryzacyjny) oraz ścisłe granice odpowiedzialności karnoskarbowej biura rachunkowego.
• Anatomia faktury ustrukturyzowanej na czynnikach pierwszych – walidacja semantyczna a merytoryczna bramki MF, rola węzłów obligatoryjnych, opcjonalnych oraz zarządzanie załącznikami i polami sterującymi.
• Oś czasu w KSeF i pułapki ewidencyjne – rozbieżności pomiędzy datą wytworzenia, przesłania a datą przydzielenia numeru KSeF (UPO) w kontekście momentu powstania obowiązku podatkowego i rygoru „H+24” przy przeliczaniu kursów walut.
• Materialne prawo do odliczenia VAT a asymetria fakturowa – prawna definicja „otrzymania” e-faktury, weryfikacja typu pre-audit, zjawisko faktur „śmieciowych” (scam) oraz zasady odliczania podatku naliczonego na przełomie okresów rozliczeniowych.
• Rewolucja w procesach naprawczych i stany awaryjne – korygowanie błędów formalnych po całkowitej likwidacji instytucji noty korygującej, zasady wystawiania faktur w trybie awaryjnym/offline i sankcje ustawowe za naruszenie procedur.

2. Materialnoprawne i ewidencyjne zmiany w podatku VAT

• Podwyższenie progu zwolnienia podmiotowego w VAT – wejście w życie limitu 240 000 zł z dniem 1 stycznia 2026 r. / reżim przejściowy i zasada proporcjonalności dla podatników z obrotami w widełkach 200–240 tys. zł na przełomie roku.
• Zamknięcie roku w VAT – wskaźnik proporcji, preproporcji oraz roczna korekta podatku naliczonego
• Zmiany w JPK_V7 związane z wejściem faktur ustrukturyzowanych oraz nowymi znacznikami transakcyjnymi

3. Obrót transgraniczny a VAT

• Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów (WNT) – moment powstania obowiązku podatkowego w zderzeniu z dokumentami zagranicznymi spoza systemu KSeF (brak faktury ustrukturyzowanej) oraz zasada neutralności (VAT należny i naliczony) po zmianie wymogów formalnych.
• Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów (WDT) – domniemania z unijnego rozporządzenia wykonawczego 282/11 jako tarcza ochronna, a uchybienia czysto formalne w najnowszych wyrokach Trybunału Sprawiedliwości UE.
• Transakcje łańcuchowe i uproszczone transakcje trójstronne (WTT) – dogmatyka alokacji transportu (identyfikacja „dostawy ruchomej”) w korelacji z formułami Incoterms i najświeższym orzecznictwem sądów administracyjnych.
• Fixed Establishment (Stałe Miejsce Prowadzenia Działalności) – redefinicja pojęcia na kanwie orzeczeń TSUE (m.in. sprawy C-232/22, C-533/22) i ich bezpośrednie implikacje dla identyfikacji miejsca opodatkowania importu i eksportu usług.
• Eksport towarów – moc dowodowa komunikatu celnego IE 599 a dopuszczalność dowodów alternatywnych w świetle twardej linii orzeczniczej NSA.

4. Linia orzecznicza TSUE i NSA jako instrument ochrony podatnika

• Moment odliczenia podatku naliczonego – zderzenie polskiego rygoru „otrzymania” faktury z unijną dyrektywą „posiadania” (rozstrzygnięcie TSUE w sprawie T-689/24)
• Restrukturyzacje i sukcesja – kwalifikacja zbycia udziałów przekształcanych w spółkę osobową jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa (sprawa T-366/25)
• Zakres zwolnień przedmiotowych – udzielanie sublicencji do praw autorskich (wyrok I FSK 1783/24)

DZIEŃ 2: Podatki Dochodowe (CIT i PIT) – Rewolucja JPK_PD, Nowe limity kosztowe i instrumenty optymalizacyjne

1. Cyfrowa transformacja ksiąg rachunkowych – obligatoryjne raportowanie JPK_KR_PD

• Zakres podmiotowy wdrożenia na 1 stycznia 2026 r. oraz 1 stycznia 2027 r.
• Architektura nowych struktur przesyłanych do MF: JPK_KR_PD, JPK_PKPIR, JPK_EWP
• Implementacja znaczników podatkowych (tax tags) – poprawne mapowanie kont analitycznych na potrzeby identyfikacji różnic bilansowo-podatkowych
• Ewidencja i wykaz środków trwałych – zakres danych przesyłanych w ramach struktury JPK_ST_KR

2. Koszty Uzyskania Przychodów (KUP) – nowelizacja przepisów i najnowsze orzecznictwo

• Nowa typologia limitów amortyzacyjnych i opłat leasingowych dla samochodów osobowych: 100 tys. zł (spalinowe pow. 50g CO2/km), 150 tys. zł (niskoemisyjne), 225 tys. zł (bezemisyjne) / ochrona praw nabytych dla umów zawartych i środków trwałych wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2026 r.
• Kary umowne, odszkodowania oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy jako KUP w świetle najnowszego orzecznictwa
• Wierzytelności nieściągalne, odpis aktualizaujący oraz zasady stosowania ulgi na złe długi w podatkach dochodowych

3. Ryczałt od Dochodów Spółek (Estoński CIT) – granice optymalizacji

• Doprecyzowanie i rozszerzenie definicji „ukrytych zysków” – opłaty z tytułu najmu, dzierżawy i umów pokrewnych w transakcjach z podmiotami powiązanymi
• Wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą – rygorystyczne interpretacje podatkowe dotyczące floty samochodowej i wydatków o charakterze reprezentacyjnym
• Przesłanki wyjścia z reżimu ryczałtowego – kalkulacja sankcyjnego podatku od zatrzymanych zysków

4. Instytucja Fundacji Rodzinnej

• Działalność pasywna jako fundament celowościowy funkcjonowania fundacji rodzinnej
• Ogólne zasady opodatkowania fundacji na gruncie ustawy o CIT – analiza zwolnień podmiotowych
• Warunki bezpiecznego korzystania ze zwolnienia z opodatkowania przez beneficjentów fundacji
• Nowelizacja uwarunkowań dla struktur transparentnych podatkowo i zjawisko opodatkowania niezrealizowanych zysków w procesach zagranicznych

5. Minimalny Podatek Dochodowy (CIT) jako instrument przeciwdziałania erozji podstawy opodatkowania

• Minimalny podatek dochodowy w 2026 r. – nowe zasady kalkulacji, skrócony okres wykazania rentowności 2%
• Definicja małego i nowego podatnika w kontekście wyłączeń z podatku minimalnego

6. Podatek u Źródła (WHT) – Rygoryzm należytej staranności – elementy prawa międzynadorowego

• Certyfikaty rezydencji w ujęciu praktycznym – wymogi formalne, certyfikaty elektroniczne oraz zasady posługiwania się kopiami.
• Przesłanka dochowania należytej staranności (Due Diligence) – rygorystyczna procedura weryfikacji kontrahenta zagranicznego oraz wytyczne Ministerstwa Finansów.
• Koncepcja Rzeczywistego Właściciela (Beneficial Owner) – materialna weryfikacja statusu beneficjenta w kontekście umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
• Mechanizm „Pay and Refund” – zasady poboru podatku powyżej limitu 2 mln zł, opinie o stosowaniu preferencji (WH-OSC) i sankcje za błędne oświadczenia zarządu.

DZIEŃ 3: Podatek dochodowy od osób fizycznych – Obowiązki płatnika – Zmiany proceduralne w Ordynacji Podatkowej

1. Zmiany Strukturalne w podatkach osobistych i obciążeniach publicznoprawnych (PIT/ZUS)

• Kasowy PIT dla MŚP w 2026 r. – implementacja podwyższonego progu przychodowego (2 mln zł) oraz zasady zbiegu metod rozliczeniowych przychodów i kosztów
• Składka zdrowotna w nowym kształcie ryczałtowym (od lutego 2026 r.) – podstawa wymiaru w korelacji do 100% minimalnego wynagrodzenia
• Reżim ulg podatkowych: restrykcyjne przesłanki stosowania ulgi mieszkaniowej wyłącznie dla pierwszej nieruchomości
• Danina solidarnościowa – podstawa wyliczenia poszerzona o przychody z praw własności intelektualnej objęte wcześniej preferencją IP Box

2. Rygoryzm sprawozdawczy –  Nowe interpretacje dotyczące pracowniczych świadczeń pozapłacowych (benefitów)

• Terminarz sankcyjny płatnika
• Finansowanie okularów i soczewek kontaktowych dla pracowników – rozbieżności interpretacyjne. Okulary do pracy przy monitorze jako świadczenie BHP zwolnione z PIT. Rygorystyczne podejście KIS do zaliczania okularów z filtrem niebieskim i soczewek progresywnych do KUP.
• Problematyka odliczenia VAT od zakupu okularów pracowniczych – brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących dofinansowanie dla pracownika.
• Karty przedpłacone i posiłki profilaktyczne (karty lunchowe) – nowe pułapki i limity zwolnień ze składek ZUS (podwyższony limit do 450 zł miesięcznie) w kontekście rygorystycznego stanowiska i najnowszych interpretacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
• Pakiety medyczne i karty sportowe (np. Multisport) w modelu współfinansowania. Konstrukcja częściowej odpłatności jako tarcza przed oskładkowaniem ZUS (w świetle najnowszych decyzji np. DI/100000/43/130/2025) oraz moment rozpoznania zróżnicowanego przychodu w PIT u pracownika.
• Świadczenia wyłączone z podstawy opodatkowania – optymalne i bezpieczne dystrybuowanie środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS).
• Opodatkowanie świadczeń z tytułu oddelegowania pracownika i usług transgranicznych.

3. Podróże służbowe (delegacje) – arytmetyka kosztowa na 2026 rok

• Zaktualizowane rozporządzenie w sprawie należności z tytułu podróży służbowych – analiza poszczególnych elementów rozliczenia
• Redukcja diet na podstawie przedziałów czasowych – aktualne stanowisko
• Rewolucja w ryczałtach kosztowych – projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 stycznia 2026 r. – skokowe podwyższenie limitu udokumentowanych wydatków hotelowych (do 1200 zł) oraz zryczałtowane diety za podróże dwudniowe (120 zł) – zmiana walut rozliczeniowych m.in. dla państw skandynawskich (projekt).
• Rozliczanie podróży zagranicznych – wycena kosztów poniesionych w walucie obcej a różnice kursowe
• „Kilometrówki” i wykorzystanie pojazdów prywatnych w celach służbowych – jazdy lokalne a jazdy zamiejscowe – projektowane zmiany –  odejście od kryterium pojemności silnika na rzecz zróżnicowania stawek względem rodzaju napędu i mocy (próg 75 kW). Nowe zasady i podwyższone limity dla pojazdów spalinowych (1,04 zł / 1,34 zł), hybrydowych (0,83 zł / 1,10 zł) oraz włączenie do rozliczeń kilometrówki pojazdów elektrycznych i wodorowych ze stawką 0,60 zł/km w jazdach lokalnych i zamiejscowych (projekt).

4. Zmiany proceduralne w Ordynacji Podatkowej i najnowsze orzecznictwo

• Korekty deklaracji składane w toku trwającej kontroli podatkowej – wprowadzenie skróconych terminów na reakcję podatnika
• Zniesienie obowiązku uiszczania odsetek za zwłokę jako instytucja premiująca po złożeniu prawnie skutecznej korekty
• Podwyższenie bezpiecznego limitu przy zapłacie zobowiązania podatkowego przez osobę trzecią z 1000 zł do 5000 zł
• Sprawozdawczość schematów podatkowych (MDR) – racjonalizacja przepisów
• Rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie formalnoprawnych braków pełnomocnictw oraz wznawiania postępowań (m.in. uchwała NSA, sygn. II FPS 3/25)